Er is geen bewijs dat suiker hartziektes bevordert!
Door Uwe Knop, EU.L.E. e.V.
Vertaling door Piet van Veghel 

Lollipop in motionLollipop in motion
© Bonita Suraputra / Lizenz CC BY 2.0
In februari 2014 sloeg de anti-suiker lobby weer eens toe: “suiker veroorzaakt hartproblemen” of “teveel suiker tast je hart aan”, zo kopten de kranten1, 2. Bron van deze angstaanjagende berichten was een Observatiestudie, uitgevoerd door de Amerikaanse Gezondheidsdienst CDC3. “Het is nauwelijks te geloven dat uit zulke dubieuze observatiestudies nog altijd voedingsadviezen gehaald worden”, aldus Udo Pollmer, wetenschappelijk leider van het Europees Instituut voor levensmiddelen en voedingswetenschappen (EU.L.E. e.V.), “want meer dan vage vermoedens levert deze voedingsonderzoek niet op”. Op goede gronden waarschuwt de American Society of Nutrition in een recente publicatie voor het al te veel belang hechten aan de gevonden resultaten van dit observatieonderzoek en de hiermee verbonden aanbevelingen.4 Toch is dit niet het enige misleidende, want hier word het complete arsenaal aan statistiek vervalsende manoeuvres in stelling gebracht om de gewenste resultaten te kunnen verkondigen. Of zoals Pollmer het formuleert: “Deze studie is een zootje”. 

Observatiestudies kunnen nooit bewijs leveren...

...voor oorzaak en gevolg, wat intussen iedere wetenschappelijke redacteur zou moeten weten. Maar de verleiding van een primeur blijkt vaak groter als de journalistieke opdracht, zuiver werk af te leveren. Anders is zulke onzin als “teveel suiker maakt dik en ziek”5, niet te verklaren, aldus Pollmer.

De studie is een schoolvoorbeeld van passend gemaakte voedingspropaganda.

De kernboodschap van deze studieauteurs luidt: Wie veel toegevoegde suiker consumeert, heeft een drastisch hoger risico op hartkwalen en sterft eerder. Tot dit oordeel kwamen de onderzoekers nadat ze gedaan hadden wat in de voedingsonderzoeken gebruikelijk is: ze creëerden verbanden tussen voedingspatronen van verschillende, willekeurige, studiegroepen, en verbonden dit weer met ziektes en dood. Daarbij construeerden de US onderzoekers significante suiker-hartfalen-samenhang. “Zelfs als deze epidemiologische studie wetenschappelijk correct uitgevoerd geweest zou zijn, zou men daar niet meer dan een ‘hypothese’ uit kunnen genereren, die in klinische studies bewezen zou moeten worden - wat in de praktijk überhaupt niet mogelijk is, verklaard Pollmer. Maar het vuurwerk dat afgestoken word met de JAMA (!)-Studie en hun bedriegpraktijk slaat in als een bom. De voedingswetenschap verspeelt met zulke studies het laatste beetje geloofwaardigheid.”

Hier rijst de hamvraag – die hier niet beantwoord word - naar het onderscheid tussen de suiker die van nature in levensmiddelen voorkomt en de “toegevoegde suiker” – en hoe men laatstgenoemde booswicht precies bepaald. Waarom hebben de auteurs geen opgave gedaan van het totaal aan suiker? “In deze publicatie worden voedingswaardetabellen aangehaald die geen ruimte laten voor toegevoegde suikers”, verklaart Pollmer. Deels ontstaat de suiker pas in de levensmiddelen door enzymbehandelingen. De willekeur is hier schering en inslag. Schijnbaar paste het hier niet. Verzamelde gegevens en kritische vragen die klaarblijkelijk niet bij de geadviseerde uitslagen pasten, werden simpelweg onder het vloerkleed geveegd”, aldus Pollmer en verder: “De studie openbaard eclatante ongerijmdheden bij de betrokken studiegroepen, bij het evalueren van de mortaliteit, bij de wisselwerking tussen relatieve versus absolute risico’s bij de vraag of hier niet eerder zoetstoffen als suiker het gevaar opleveren!”

Suiker etende sporters sterven vroeger! Afro-Amerikanen leven langer met suiker! Ongezonde voeding beschermd tegen de suikerdood!

Als men zich de talrijke tabellen en grafieken van de studie en vooral de “Supplementary Online Content” ter harte neemt, volgt de ene ongerijmdheid op de andere: Afro-Amerikanen leven langer naarmate ze meer suiker consumeren. Diegene die zich “ongezond” voedt, kan meer suiker consumeren als gezonde eters, want die sterven eerder aan “suiker gerelateerd hartfalen”. En bijzonder spannend: Suikerliefhebbers, die zich veel bewegen hebben een dubbel zo hoog risico (112%) aan hart –en bloedsomloop aandoeningen te overlijden als suikerliefhebbers die veelal in de luie stoel hangen (54%). Maar daarover leest men in de studieteksten geen woord. “De studieauteurs hebben bewust zaken gecamoufleerd, data bewerkt en trucs gebruikt, om de redacteuren tot hun handlangers te maken – de media moeten te zijner tijd de populaire suikerangst onder de bevolking verder aanwakkeren”, aldus Pollmer.

Overigens: Cijfers over zoetstoffenconsumptie ontbreken, ze moeten echter op methodische gronden meegewogen worden. Die zijn echter belangrijk, omdat veel zoete drankjes zowel suiker als kunstmatige zoetstoffen bevatten. Door de populariteit van de kunstmatige zoetstoffen in Amerika zouden de effecten daarvan moeten worden onderzocht en onafhankelijk van plantaardige suiker. Het valt te vrezen, dat de resultaten van die zoetstoffen niet in het plaatje gepast hebben en in de “suikereffecten” meegerekend werden.

Verdere informatie: voor mensen die meer willen weten heeft het EULE-Team een uitvoerige Analyse van dit schoolvoorbeeld van een bedrieglijke studie in een meerdere pagina’s tellende document samengesteld.PDF-download

 

Literatuur:

1. „Zucker erhöht Herzerkrankungs-Gefahr“, bild online, 05.02.2014 2. „Zu viel Zucker geht aufs Herz“, t-online/dpa, 05.02.2014

3. Added Sugar Intake and Cardiovascular Diseases Mortality Among US Adults, JAMA Intern Med. Published online Febr. 03, 2014, doi:10.1001/jamainternmed.2013.13563

4. Limitations of Observational Evidence: Implications for Evidence-Based Dietary Recommendations; American Society for Nutrition. Adv. Nutr. 5: 7-15, 2014

5. „Zu viel Zucker mach dick & krank“, welt online/AP, 04.02.2014